VBSession2: “2020 sẽ là năm khó khăn cho các token/altcoin”

Chiều ngày 16/11, VBSession2 – chương trình nằm trong chuỗi sự kiện blockchain hàng tháng tại Việt Nam dành cho những người yêu thích blockchain và tiền điện tử – với chủ đề “When Blockchain meets IoT & Social media” đã diễn ra thành công tại Trung tâm hội nghị Asian Plaza, Quận Bình Thạnh, Tp. Hồ Chí Minh.

Nằm trong khuôn khổ sự kiện, phiên thảo luận với chủ đề “Blockchain và tiền điện tử trong năm 2020” đã diễn ra sôi nổi và đầy thú vị dưới sự dẫn dắt bởi bà Anh Lê, Sáng lập & CEO của BlockACE cùng các vị diễn giả khách mời: Bà Thúy Phạm (Quản lý PTKD khu vực TomoChain), Ông Hoàng Linh (Nhà sáng lập MSG), Ông Chong Youngsung (Đồng sáng lập & CEO Dream Chain International) và Ông Đông Phạm (Nhà sáng lập Saigon Tradecoin).

Từ trái qua phải: Bà Anh Lê – Sáng lập & CEO BlockACE, Bà Thúy Phạm (Quản lý PTKD khu vực TomoChain), Ông Hoàng Linh (Nhà sáng lập MSG), Ông Chong Youngsung (Đồng sáng lập & CEO Dream Chain International) và Ông Đông Phạm (Nhà sáng lập Saigon Tradecoin).

Dưới đây là những câu hỏi được đưa ra trong phiên thảo luận:

Q1. Bảo mật đang là vấn đề được quan tâm hàng đầu trong ngành công nghiệp blockchain bởi không ít vụ hack đã xảy ra trên thị trường, cướp đi rất nhiều tiền của nhà đầu tư. Vậy theo bạn có giải pháp nào để giảm thiểu rủi ro hay nên chọn nền tảng nào tốt để đảm bảo tài sản cho người dùng?

Bà Thúy Phạm: TomoChain đang nghiên cứu một giải pháp liên quan đến quyền riêng tư có tên là Zero Knowledge Proof. Zero Knowledge Proof giống như một nền tảng mà bạn không cần kiến ​​thức nhưng vẫn có thể lưu trữ và xác thực giao dịch đó mà không cần tiết lộ quá nhiều dữ liệu bảo mật cá nhân. Một ví dụ đơn giản là một khi bạn đăng nhập email, bạn phải nhập mật khẩu, nhưng bây giờ, bạn chỉ cần gửi một bằng chứng cho thấy bạn biết mật khẩu của mình, và bạn có thể giữ bí mật mật khẩu của mình. Điều này là cần thiết trong lĩnh vực tiền điện tử cũng như mã hóa với các kỹ thuật mã hóa blockchain, bởi bạn có thể giữ thông tin của mình mà không phải chia sẻ tất cả các nguồn thông tin. Hiện tại, chẳng hạn với bitcoin, thì những public blockchain (blockchain công khai) tiết lộ địa chỉ ví, số token trong ví, và nếu ai đó biết địa chỉ ví, họ sẽ biết số dư trong ví là bao nhiêu. Và cá mập, cá voi với số lượng nắm giữ lớn có thể là con mồi của các tin tặc. Vì vậy, Zero Knowledge Proof này sẽ giúp những thông tin ấy trên blockchain công khai không bị lộ ra mà vẫn có thể xác thực giao dịch.

Ông Hoàng Linh: Theo tôi, rủi ro liên quan đến bảo mật – vấn đề hack, có hai phương diện: Rủi ro khách quan và Rủi ro chủ quan. Các yếu tố khách quan là những yếu tố mà chúng ta không thể kiểm soát được. Ví dụ, chúng ta để các đồng coin/token của mình trên một sàn hay một ví nào đó, và họ bị hack, chúng ta mất tiền, mà cái đó thì chúng ta không thể kiểm soát được, bởi đó là công nghệ của họ. Nếu chúng ta muốn giảm các loại rủi ro khách quan đó, hãy chọn các sàn giao dịch uy tín và không nên đặt tất cả tiền vào một nền tảng giao dịch duy nhất. Lời khuyên ở đây là “Đừng bỏ tất cả trứng vào một giỏ”, nếu mất thì sẽ mất toàn bộ số tiền đó. Còn về rủi ro chủ quan, chúng ta thường mất tài sản do lưu trữ thông tin bảo mật, thông tin cá nhân không rõ ràng, hay cung cấp dữ liệu của mình cho người khác. Với vấn đề đó, chúng ta có thể giảm thiểu bằng cách cẩn thận hơn, tìm kiếm và sử dụng các công nghệ để bảo vệ và bảo mật thông tin cá nhân của chúng ta, vì các dữ liệu về họ tên, số dư thực sự rất quan trọng, mặc dù chúng ta cho rằng không phải vậy, tin tặc chỉ cần loại dữ liệu cơ bản đó để tấn công chúng ta. Tóm lại, giảm thiểu rủi ro phải trên hai phương diện khách quan và chủ quan. 

Đối với các nhà giao dịch tiền điện tử, lời khuyên của tôi là nếu bạn không giao dịch thường xuyên hàng ngày, bạn không nên lưu trữ tiền trên sàn giao dịch, mà nên giữ tiền trong ví lạnh, ví nóng, ví trực tuyến – hiện đó là những cách an toàn nhất. Hiện tại, về giao dịch hàng ngày, mình để tiền trên 4 – 5 sàn, còn những tài sản hold thì Linh để toàn bộ ở ví lạnh. Việc giao dịch sẽ phức tạp hơn, bởi nếu bạn muốn mua một đồng coin/token nào đó, bạn sẽ phải thực hiện thao tác trên cả 4 – 5 sàn đó. Đây là việc chúng ta phải làm, dù hơi rắc rối, nhưng đảm bảo an toàn. Còn nếu chúng ta cảm thấy dễ dàng giao dịch, dễ dàng thực hiện thì cũng dễ bị tin tặc tấn công. Đã có nhiều trường hợp xảy ra, ngay cả với sàn giao dịch hàng đầu như sàn Mt. Gox vào năm 2014. Mt. Gox là sàn hàng đầu thế giới trong năm đó, nhưng đã bị hack và tất cả nhà đầu tư mất hết tiền, đó là một rủi ro vô cùng lớn mà chúng ta không thể nào biết được. Và sàn hàng đầu, với nhiều tiền, chính là mục tiêu lớn của những tin tặc, rủi ro trong việc mất tiền chắc chắn có. Chúng ta nên đề phòng, phòng bệnh hơn chữa bệnh. 

Tôi nghĩ rằng trong việc bảo vệ tài sản, điều rủi ro hơn đối với tài sản là chữ ký hoặc địa chỉ ví. Vì vậy, tôi nghĩ bạn nên kiểm tra kỹ hai chữ cái đầu tiên và vài chữ cái cuối cùng trước khi bạn gửi tiền. 

Ông Chong Youngsung: Với tôi, tôi nghĩ rằng tôi không thực sự giữ tài sản số. Tôi luôn giữ tài sản của mình thanh khoản càng cao càng tốt, giữ dưới dạng tiền pháp định (fiat). Nếu nếu tôi mua Bitcoin trong vài tháng và quan sát nó tăng trưởng về giá, thì tôi sẽ không giữ chúng trên sàn giao dịch, mà trên ví lạnh, hoặc ví bảo mật trên điện thoại, bởi giữ tiền trên sàn là vô cùng nguy hiểm. Ngay cả khi bạn giữ tài sản trên các sàn giao dịch có cổng fiat, tôi nghĩ rằng điều này cũng không ổn. Vì vậy, hầu hết thời gian, đặc biệt là khi chúng tôi giao dịch trên các cặp fiat, đổi coin sang usdt, tất cả tài sản, tất cả các đồng coin đều sử dụng các biện pháp bảo vệ. 

Và bạn cũng cần biết rằng, khi bạn gửi Ethereum, bạn phải gửi đến ví Ethereum. Tôi có một người bạn đã gửi USDT vào ví Bitcoin của tôi và họ đã mất tiền. Vì vậy, hãy luôn cẩn thận!

Q2. Internet vạn vật (IoT) hiểu đơn giản là hàng tỉ các thiết bị điện tử trên khắp thế giới hiện được kết nối với Internet, để giao tiếp, thu thập và trao đổi dữ liệu. Nhiều hơn những con số mà chúng ta tưởng tượng, công nghệ IoT đã được Mỹ áp dụng rất nhiều, và theo báo cáo mới nhất, 60% các gia đình tại Mỹ có những thiết bị sử dụng công nghệ IoT. Theo bạn, Blockchain có thể biến đổi hoặc nâng tầm IoT theo những cách nào?

Bà Thúy Phạm: Internet vạn vật dựa trên sự kết nối machine to machine – sự kết nối các thiết bị với nhau. Hiện tại, một dự án của Dream Chain có đề cập đến vấn đề của Internet vạn vật, đó là vấn đề về security (Bảo mật IoT), mass adoption (Áp dụng hàng loạt). Đây là 2 vấn đề lớn của IoT, bởi hiện nay, rất nhiều vật thể được kết nối với nhau, nhưng mà những nền tảng máy chủ kiểm soát vạn vật vẫn là tập trung, dữ liệu vẫn được lưu trên một máy chủ cố định. Và blockchain giải quyết những vấn đề về cơ sở dữ liệu tập trung. Bởi vậy, sự kết hợp giữa blockchain và IoT sẽ giúp cho dữ liệu trên các thiết bị thông minh đó được phân tán rộng rãi, an toàn, minh bạch hơn cho người dùng, đó là một bước của blockchain để nâng IoT nâng lên một tầm mới. 

Nguồn: networklovers

Hay cũng có rất nhiều những ứng dụng khác, ví dụ như sử dụng smart contract (hợp đồng thông minh) trong IoT. Hợp đồng thông minh có những điều kiện đã được lập trình sẵn, khi đó sẽ được đưa vào trong máy móc, và xử lý rất nhanh, nhờ vậy mà 26 tỷ vật sẽ có chung một tiếng nói, một phương thức đồng thuận. Đó là một trong những cái trong tương lai mình thấy có thể làm được. 

Ông Chong Youngsung (Theo thuyết minh bởi bà Anh Lê): IoT cũng như blockchain không phải hai công nghệ thay thế được cho nhau. Và một ví dụ rất nổi tiếng về dự án IoT chính là IOTA, họ chưa bao giờ là một dự án blockchain, trong khi mọi người lại luôn cho rằng đó là dự án blockchain, bởi tên của IOTA được tham chiếu trên CoinMarketCap. Và IOTA thậm chí đã đi đến một bước tiến rất sâu rộng về hợp tác với các hãng xe như Volkswagen, Fujitsu… Và với OASCHAIN, dự án cố gắng giải quyết vấn đề lưu trữ, bảo mật dữ liệu trên blockchain để giúp cho khả năng vận hành của IoT được xuyên suốt hơn. Và IoT không là đâu xa, chính là smart home (nhà thông minh), smart car (xe hơi thông minh), và đồng hồ FitBit các bạn hay đeo để theo dõi sức khỏe. 

Q3. Năm 2019, IEO đã là một xu hướng rất “hot”. Tuy nhiên, đến nay hình thức này đang nguội dần và các nhà đầu tư cũng ít hào hứng hơn với IEO. Vậy xu hướng tiếp theo trong năm 2020 của thị trường tiền điện tử là gì?

Ông Hoàng Linh: Theo Linh, việc IEO đi xuống không quá khó đoán, vì IEO chỉ là một bước tiến hóa của thị trường này trong hình thức kêu gọi vốn từ ICO lên IEO. Tuy rằng nó đã lỗi thời và đang đi xuống, nhưng chúng ta chưa có đủ cơ sở để nói rằng nó thất bại, bởi IEO là hình thức kêu gọi vốn, việc đánh giá nó thất bại hay không là ở việc dự án có thu hút được vốn hay không chứ không phải việc đồng coin xuống giá, bởi đồng coin/token xuống giá hay lên giá là vấn đề của thị trường. Tuy nhiên, xét theo phương diện thị trường, người ta thấy rằng những đồng coin đó lên giá rất nhanh, sau đó xuống giá và chẳng ai quan tâm đến nó nữa – đó cũng là một nhược điểm của IEO. Trong tương lai, Linh nghĩ rằng thị trường sẽ có những cái cách vận hành khác để ngoài gọi vốn, các dự án sẽ tập trung nhiều hơn nữa về ứng dụng, về giao dịch, về thực tế sử dụng để được cộng đồng chú ý đến, giúp cho thị trường phát triển bền vững, các dự án và các nhà đầu tư có sự phát triển tốt hơn trong tương lai.

Đối với năm 2020, Linh không dám dự đoán về xu hướng sắp tới. Bởi thị trường này được điều khiển bởi nhóm các nhà đầu tư lớn có tiền, họ có quyền – là những “cá mập”, “cá voi” điều khiển thị trường, họ mới là người quyết định xu hướng của thị trường. Bất kể ngành, lĩnh vực nào, từ công nghệ đến thời trang, đều như vậy. Vì vậy, Linh không dám đưa ra một dự báo về xu hướng. 

Tuy nhiên, về thị trường sắp tới, Linh nghĩ rằng 2020 sẽ là một năm rất khó khăn cho các đồng token/altcoin. Năm 2017 bắt đầu cho xu hướng ICO, nhiều dự án huy động vốn và nhiều đồng tiền điện tử ra đời. 2017 – 2020 là khoảng thời gian 3 – 4 năm để các đồng tiền điện tử, các công nghệ thử thách – đây là giai đoạn sàng lọc và những đồng tiền điện tử nào có công nghệ, có cộng đồng chấp nhận thì mới có thể tồn tại được. Các năm tiếp theo sẽ rất vất vả và khó khăn cho các đồng altcoin/token xét trên 2 phương diện. Thứ nhất, các nguồn vốn họ huy động được đã tiêu tốn rất nhiều trong 3 năm vừa rồi để phát triển về phát triển công nghệ, phần mềm và cộng đồng. Thứ hai, nhà đầu tư họ rất e sợ trong việc đầu tư thêm, bởi vì họ đã thấy những làn sóng lên và xuống rất mạnh của thị trường. Linh nghĩ đó là rủi ro cho dự án mới phát triển trong 2, 3 năm gần đây. Linh nghĩ xu hướng về altcoin gọi vốn sẽ ít đi rất nhiều so với những năm 2017, 2018 và 2019. Và hình thức kêu gọi vốn trong năm 2020 sẽ đi theo một hình thức khác, nó sẽ theo hướng truyền thống hơn, tức là qua các tổ chức trung gian về VC, có chứng nhận.

Còn về thị trường thì nó sẽ tăng trưởng, vì thị trường này có công nghệ hỗ trợ đằng sau, có tiềm năng rất lớn, nhưng sẽ tập trung vào số ít. Tức là, thị trường hiện nay có khoảng 2.000 – 3.000 đồng coin, tuy nhiên từ năm 2020 trở đi, thì sẽ chỉ tập trung tối đa vào khoảng 100 – 200 dự án. Còn các dự án khác sẽ đi vào dĩ vãng và không còn giá trị gì cả. Đây là cái giai đoạn không thể nào tránh khỏi của thị trường. Các thị trường khác cũng như vậy, ví dụ như bong bóng Internet những năm 2000, nó đi qua và chỉ còn khoảng trên 5% số công ty làm trên lĩnh vực Internet còn tồn tại đến bây giờ, nhưng 5% đó đều là những ông lớn trong thị trường. Ngành công nghiệp blockchain cũng sẽ như vậy, nó không thoát khỏi chu kì đào thải của thị trường. Một thị trường mới nổi lên thì có rất nhiều người tham gia vào, và đây là sự đào thải đầu tiên của thị trường. Đa phần các đồng altcoin sẽ biến mất khỏi thị trường và gần như không còn ai giao dịch nó nữa cả. Vì vậy, ta sẽ thấy được rằng, những dự án thật sự phát triển về hệ thống, về nền tảng, có giá trị, có cộng đồng, được người dùng chấp nhận thì rất có tiềm năng. Bởi ở thị trường nào cũng vậy, luôn luôn có những nhà đầu tư muốn bỏ tiền vào đầu tư, vậy khi họ không thấy có giá trị từ những đồng tiền khác, họ sẽ quay về tập trung đầu tư vào những chỗ ít, và những dự án còn tồn tại sẽ tăng trưởng rất mạnh. 

Bên cạnh đó, Linh nghĩ sẽ sinh ra nhiều dịch vụ liên quan đến đầu tư trong thị trường này. Bởi vì giai đoạn đầu, những năm 2017 – 2019, là giai đoạn của đầu tư cá nhân, nhưng việc đầu tư cá nhân không mang lại hiệu quả nhiều cho số đông. Điều này thậm chí còn làm cho thị trường e sợ hơn và họ sẽ tập trung lựa chọn một tổ chức hoặc một hình thức nào đó đầu tư, nó sinh ra rất nhiều dịch vụ kèm theo ngoài đầu tư cá nhân. Đó là khung cảnh Linh tưởng tượng ra trong năm tới.

Ông Đông Phạm: Tôi hoàn toàn đồng ý với anh Linh về năm 2020, khó có thể dự đoán được xu hướng thị trường, nhưng tôi bổ sung thêm một vài ý như sau để chúng ta định hướng.

Thị trường crypto và blockchain là phi tập trung, cho nên là tất cả những thứ gì phát triển về hướng phi tập trung thì sẽ tồn tại. Ví dụ, một số người hô hào về STO thì tôi nghĩ là STO không phù hợp với thị trường tiền điện tử, nó chỉ là chứng khoán được số hóa chứ không thuộc về crypto theo quan điểm của tôi. Còn về IEO thì nó bị can thiệp quá nhiều bởi con người, tức là nó giống như hình thức bảo lãnh phát hành, mà các sàn bảo lãnh cho các dự án huy động vốn trên sàn giao dịch của mình, và sự can thiệp của con người quá nhiều chống lại phi tập trung. Còn phi tập trung, tôi nghĩ đó là ICO VÀ IDO, nó đi xuống là do 2017 sản sinh quá nhiều rác trên thị trường này. Hình thức huy động vốn trong tương lai dù được gọi bằng gì đi chăng nữa thì vẫn huy động vốn bằng hình thức phi tập trung, đó mới phù hợp với thị trường. Nhưng sẽ có sự phát triển về chất nhiều hơn. Ví dụ, gần đây có dự án Polkadot ICO vẫn thành công, THORChain IDO vẫn thành công, nhưng những dự án như vậy không nhiều. Tóm lại, những dự án nào sinh ra đề giải quyết nhu cầu nào đó của cuộc sống thì người ta vẫn bỏ tiền vào đầu tư, dù rằng có huy động vốn bằng hình thức nào thì vẫn kêu gọi được vốn. Còn những dự án rác ngày xưa sinh ra để cho chúng ta mua bán hoặc là các dự án đa cấp dần dần thì thị trường sẽ chắt lọc lại. Trên thị trường này hiện có 2.434 đồng coin đã chết mà chúng ta vẫn mua bán hàng ngày, tiêu chuẩn đánh giá nó chết là trong 90 ngày không hoạt động. Và hiện tại chúng vẫn đang giao dịch trên các sàn, thậm chí các sàn lớn như Binance, cũng chỉ còn 8 đồng. Có một sàn duy nhất không có đồng coin nào chết đó là Coinbase, còn lại sàn nào cũng có. Theo tôi nghĩ, hình thức, có thể bằng một cái tên gì đó thì cách huy động vốn vẫn là phi tập trung, nó sẽ tồn tại, và số dự án thành công sẽ ít đi. Chẳng hạn, trong 1 năm cả thế giới có vài chục dự án thành công, còn lại thì có kêu gọi nhưng không thành công. Còn hướng phi tập trung thì nó là ICO và IDO, còn IEO thì do can thiệp quá nhiều bởi sàn giao dịch và STO thì không thể xếp vào crypto được, nó chỉ là chứng khoán được số hóa mà thôi. 

Ông Chong Youngsung: IEO không quá phổ biến tại Hàn Quốc, chỉ có 1 – 2 sàn có các dự án IEO tại Hàn Quốc. Từ quan điểm của một công ty tư vấn blockchain, tôi nghĩ rằng IEO không phải là phương án tốt nhất để gây quỹ. ICO không còn phổ biến nữa, IEO dần dần cũng không còn “hot” nữa. Hiện nay chúng ta phải thấy được rằng các trader mua token chỉ để giao dịch trên sàn nên token không được sử dụng. Nếu xu hướng này cứ tiếp tục thì chúng ta sẽ không tìm ra được hình thức mới để gọi vốn. Đây là khó khăn chính mà chúng tôi đang cố gắng khắc phục từ phía dự án.

Bà Thúy Phạm: Tomochain một là một dự án public blockchain nhưng bên cạnh đó Tomochain cũng hỗ trợ một số dự án khác, như một số dự án sử dụng nền tảng của Tomochain để xây dựng token của họ. Chẳng hạn như Triip.me, một dự án Việt Nam, huy động vốn ICO cũng trên Tomochain và họ đạt dược $750,000 mà mục tiêu họ đặt ra chỉ có $250,000 thôi. Và tại sao Triip.me lại thành công như vậy? Vì Triip.me là một doanh nghiệp đã thành lập được 3, 4 năm rồi, họ có sản phẩm, họ có cộng đồng, họ có tầm nhìn và tầm nhìn của họ rất thực tế, giúp ích cho cộng đồng, cho xã hội. Tomochain cũng đi theo hướng đó, sẽ luôn hỗ trợ những dự án tốt và họ lựa chọn Tomochainn vì họ tin tưởng vào nền tảng Tomochain. Từ đó, những bạn trong cộng đồng crypto muốn đầu tư vào những dự án mới thì có thể đánh giá theo cái hướng đó thay vì những dự án trên sàn vì sàn giao dịch không tập trung phát triển công nghệ bằng những dự án thật, chuyên về blockchain như Tomochain và một số public blockchain khác. Đó là ý kiến bổ sung của tôi!

Q4. Theo nhận định của rất nhiều bạn trẻ thì hiện tại thị trường chúng ta đang có một mùa uptrend mới, không biết liệu cái cách quản lí rủi ro ở trên sàn giao dịch giữa mùa downtrend và uptrend có gì khác biệt mà chúng ta cần chú ý không?

Ông Đông Phạm: Theo tôi nghĩ, quản lí rủi ro không bao giờ rời xa được, bất cứ lúc nào, khi chúng ta bỏ tiền vào thị trường thì chúng ta phải quản lý rủi ro. Với tôi, khi nào dừng chơi thì tôi rút tiền ra khỏi sàn, không phải vì sợ mất, mà sợ không quản lý được hành vi của mình, đó chính là quản lý rủi ro, chính bản thân mình giao dịch nhiều quá cũng là rủi ro. Mình đánh giá không hết dự án, hay mình chọn một dự án không tốt thì cũng là không quản lí tốt rủi ro. Mình trade liên tục, ra vào liên tục cũng là quản lí rủi ro không tốt. Bất cứ lúc nào tham gia thị trường đều cần đề cao cảnh giác, cảnh giác với chính bản thân mình.

Và còn một điều vô cùng quan trọng là lựa chọn dự án đề đầu tư. Nếu chúng ta không biết trade nhiều, thì chúng ta hãy đầu tư vào một dự án tương đối tốt, để dành trong một chu kì tăng giá thông thường kéo dài khoảng 1 – 2 năm, thì đến hết chu kì chúng ta có thể bán ra, hoặc lựa chọn hình thức staking – mua và bỏ vào một ví để ăn lãi. 

Ngoài ra, đừng bỏ tiền vào những sàn nhỏ với cam kết tăng 500 – 700%/ngày, rồi nó biến mất lúc nào không hay, hay đừng bỏ tiền vào những ví mà không có ở các sàn giao dịch lớn. Người ta tổ chức vài hội thảo và tuyên bố một ví bỏ coin vào đó, sau đó trả 30 – 40%/tháng thì sớm hay muộn thì cũng mất. Phải cảnh giác tuyệt đối, không nên tham. Staking là một hình thức thay vì đào coin, để dự án tồn tại, giải quyết các node của blockchain thì người ta trả giống như phần thưởng khối, nhưng cao nhất khoảng 10 – 11%/năm, đa số khoảng 7%/năm, giờ một dự án bỗng dưng trả 30 – 40%/tháng là có vấn đề. Bạn nên chọn những coin niêm yết, tăng từ từ, những dự án sống lâu một chút, như Việt Nam thì có TomoChain, Kyber Network chẳng hạn.

Ông Hoàng Linh: Quản lý rủi ro, nghe thì mông lung, phức tạp, nhưng thực chất chính là quản lý việc chúng ta chấp nhận lỗ. Một thực tế phũ phàng rằng, nếu bất kì ai tham gia thị trường này, thì hãy xác định rằng chắc chắn bạn sẽ thua lỗ ngay đầu tiên, không ai thoát khỏi điều đó. Từ đó, nếu mới đầu tư vào thị trường, các bạn nên đầu tư ít thôi. Việc quản lý rủi ro tốt nhất là chúng ta giảm thiểu vốn của chúng ta xuống – đây là cách hiệu quả nhất trong đầu tư, không chỉ là trong crypto hay blockchain, các lĩnh vực đầu tư trên thế giới cũng như vậy. Khi vốn chúng ta ít thì chúng ta mất ít, rủi ro mất ít hơn. Rủi ro trên mỗi lĩnh vực, tại mỗi thời điểm, mỗi con người lại khác nhau. Linh nghĩ rằng, chúng ta muốn quản lý rủi ro thì hãy từ từ từng bước một, từ con số rất ít mà cảm nhận, kiểm soát được thì chúng ta mới kiểm soát được những con số lớn, giảm thiểu rủi ro. Còn không cách nào có thể giảm thiểu rủi ro được.

Bạn có thể xem toàn bộ phiên thảo luận “Blockchain và tiền điện tử trong năm 2020” tại: https://bit.ly/2P6c0j8